Kiedy internet, gry i telefon stają się uzależnieniem?
Korzystanie z internetu to dziś codzienność, więc granica między intensywnym używaniem a uzależnieniem bywa trudna do uchwycenia. Kluczowe jest pytanie, czy to Ty decydujesz, kiedy kończysz, czy aplikacja decyduje za Ciebie. Klasyfikacja ICD-11 wyróżnia zaburzenie związane z grami (kod 6C51), a w praktyce klinicznej podobne mechanizmy obserwujemy przy kompulsywnym korzystaniu z mediów społecznościowych, krótkich filmów, serwisów streamingowych i smartfona.
Sygnały ostrzegawcze
- Granie lub przewijanie do późnej nocy kosztem snu, pracy lub nauki.
- Narastające rozdrażnienie, gdy nie ma dostępu do telefonu, gry albo sieci.
- Rezygnacja z dawnych zainteresowań, spotkań i aktywności fizycznej.
- Wydatki na mikropłatności, skrzynki z nagrodami (loot boxy), przedmioty w grach.
- Sięganie po telefon odruchowo, przy każdej chwili napięcia lub nudy.
- Konflikty w domu o czas spędzany przed ekranem.
Dlaczego tak trudno przestać?
Gry i aplikacje są projektowane tak, by maksymalnie zatrzymywać uwagę: nieskończone przewijanie, losowe nagrody, codzienne zadania, rankingi i powiadomienia. Dla osób zmagających się z lękiem, samotnością, depresją lub ADHD świat cyfrowy daje szybką ulgę i poczucie kompetencji, których brakuje w realnym życiu. Dlatego w terapii pytamy nie tylko „jak ograniczyć ekran”, ale też „czego ekran Ci dostarcza”.
Na czym polega terapia?
Realistyczne cele zamiast zakazu
Internetu nie da się całkowicie wyeliminować z życia. Wspólnie ustalamy, które aktywności są problemowe (np. konkretna gra czy aplikacja) i wymagają przerwy, a które można prowadzić w zdrowy sposób - z planem dnia, limitem i strefami bez telefonu.
Psychoterapia i praca z przyczynami
Pracujemy metodami poznawczo-behawioralnymi, z elementami dialogu motywującego i terapii akceptacji i zaangażowania (ACT). Gdy pojawia się podejrzenie ADHD, depresji czy fobii społecznej, uwzględniamy to w diagnozie i planie leczenia.
Regulacja układu nerwowego
Długie godziny przed ekranem rozregulowują sen i uwagę. W uzasadnionych przypadkach proponujemy biofeedback, neurofeedback po 4-punktowym badaniu QEEG lub tDCS jako wsparcie psychoterapii.
Dzieci i nastolatki: ta strona dotyczy głównie dorosłych. Jeśli martwisz się o dziecko lub nastolatka, skorzystaj z pomocy Poradni Podhale, która specjalizuje się w psychologii dzieci i młodzieży w Nowym Targu.