Kiedy zaangażowanie staje się pracoholizmem?
Pracoholizm to przymus pracy, który utrzymuje się niezależnie od realnych potrzeb i kosztów. Osoba uzależniona od pracy nie potrafi odpocząć bez poczucia winy i niepokoju, myśli o obowiązkach w czasie wolnym, a jej poczucie wartości zależy niemal wyłącznie od wyników. Pracoholizm nie jest odrębną diagnozą w ICD-11, ale często prowadzi do wypalenia zawodowego, które ICD-11 opisuje jako zjawisko związane z pracą (QD85), a także do problemów ze snem, zdrowiem i relacjami.
Sygnały ostrzegawcze
- Praca do późna i w weekendy, nawet gdy nie jest to konieczne.
- Niepokój, rozdrażnienie lub pustka w czasie urlopu i wolnych dni.
- Zaniedbywanie snu, zdrowia, rodziny i przyjaźni.
- Bliscy skarżą się, że „ciągle jesteś w pracy”, także wtedy, gdy jesteś w domu.
- Poczucie, że odpoczynek trzeba sobie „zarobić”.
Terapia pracoholizmu
W terapii przyglądamy się przekonaniom, które napędzają przymus pracy: perfekcjonizmowi, lękowi przed porażką, potrzebie kontroli, wzorcom wyniesionym z domu. Uczymy stawiać granice, planować regenerację i odzyskiwać przyjemność z czynności, które nie są „produktywne”.
Ponieważ przewlekły stres silnie obciąża układ nerwowy, pomocne bywają biofeedback HRV, neurofeedback lub hipnoterapia - jako wsparcie w nauce wyciszania się.