Metody terapii uzależnień behawioralnych

Uzależnienie behawioralne ma wymiar psychologiczny, biologiczny i społeczny. Dlatego plan leczenia opieramy na psychoterapii, a tam, gdzie to uzasadnione, uzupełniamy ją metodami, które pomagają regulować pracę układu nerwowego. Każdą metodę wspierającą poprzedza kwalifikacja i rozmowa o oczekiwaniach, korzyściach i ograniczeniach.

Psychoterapia - fundament leczenia

Najlepiej przebadanymi metodami leczenia uzależnień behawioralnych są oddziaływania psychoterapeutyczne. W pracy korzystamy przede wszystkim z:

• terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) - praca z myślami, wyzwalaczami i zachowaniami podtrzymującymi nałóg,
• dialogu motywującego - wzmacnianie własnej motywacji do zmiany, bez nacisku i moralizowania,
• terapii akceptacji i zaangażowania (ACT) - radzenie sobie z głodem czynności i trudnymi emocjami,
• terapii schematów - praca z głębszymi wzorcami, które napędzają uzależnienie,
• treningu zapobiegania nawrotom - plan na sytuacje wysokiego ryzyka i chwile kryzysu.

4-punktowe QEEG

QEEG to ilościowa analiza zapisu EEG, czyli czynności bioelektrycznej mózgu. W wersji 4-punktowej sygnał rejestruje się z czterech miejsc na głowie za pomocą elektrod przykładanych do skóry - badanie jest nieinwazyjne i bezbolesne. Wynik pokazuje m.in. rozkład aktywności fal mózgowych i pomaga zaplanować trening neurofeedback oraz dobór dalszych metod.

QEEG nie służy do „wykrywania” uzależnienia i nie zastępuje diagnozy klinicznej. To narzędzie wspierające planowanie terapii.

Biofeedback i neurofeedback

Biofeedback to trening, w którym na ekranie widzisz w czasie rzeczywistym sygnały własnego ciała - np. rytm serca, oddech czy napięcie mięśni - i uczysz się je świadomie regulować. Szczególnie przydatny jest biofeedback HRV (zmienności rytmu serca), który pomaga szybko obniżać napięcie w chwilach głodu czynności.

Neurofeedback to odmiana biofeedbacku oparta na sygnale EEG. Trening, zwykle zaplanowany po badaniu QEEG, ma na celu wzmacnianie wzorców aktywności sprzyjających koncentracji, spokojowi i kontroli impulsów.

tDCS - przezczaszkowa stymulacja prądem stałym

tDCS polega na podawaniu przez elektrody na skórze głowy prądu stałego o bardzo niskim natężeniu (zwykle 1-2 mA). Badania naukowe sprawdzają jej zastosowanie m.in. w pracy z głodem, impulsywnością i kontrolą zachowania. Wyniki są obiecujące, ale wciąż niejednoznaczne, dlatego tDCS stosujemy wyłącznie jako uzupełnienie psychoterapii, po kwalifikacji.

Przeciwwskazania obejmują m.in. padaczkę lub napady drgawkowe w wywiadzie, metalowe elementy w obrębie głowy, wszczepione urządzenia elektroniczne (np. rozrusznik serca, implant ślimakowy), zmiany skórne w miejscu elektrod oraz ciążę. Pełną listę omawiamy podczas kwalifikacji.

Hipnoterapia

Hipnoterapia to praca w stanie głębokiego skupienia i relaksacji. Osoba w hipnozie zachowuje świadomość i kontrolę - nie ma tu „przejmowania woli”. W terapii uzależnień behawioralnych hipnoza może pomagać obniżać napięcie, wzmacniać motywację, przygotowywać się w wyobraźni do sytuacji ryzyka i budować poczucie sprawczości. Nie stosujemy jej u osób z zaburzeniami psychotycznymi ani przy nasilonej dysocjacji. Więcej o hipnoterapii: hipnoza4you.pl.

Psychoseksuologia

Konsultacje psychoseksuologiczne dotyczą kompulsywnych zachowań seksualnych, nadużywania pornografii oraz trudności w sferze intymności, które często towarzyszą innym uzależnieniom behawioralnym. Pracujemy rzeczowo, z szacunkiem i bez oceniania, także z udziałem partnera. Więcej o terapii kompulsywnych zachowań seksualnych.

Porównanie metod